Şeyh Mehmed Tayyib Efendi Hazretleri

Son Osmanlı dönemi mutasavvıflarındandır. Şeyh Mehmed Tayyib Baba Efendi, resmi nüfus kayıdlarına göre 1856 yılında Ankara’da doğmuştur. Tayyib Efendi’nin babası Şeyh Edhem Reşad Baba, annesi Nezihe Hanım’dır. Birisi erkek, ikisi kız üç büyük kardeşi olan Mehmed Tayyib Efendi’ye çocuk yaşta iken ağabeyi Muhlis Baba ile birlikte, Hacı Bayram-ı Veli zaviyedarlık ve türbedarlık görevi tevcih edilmiştir.

Hacı Bayram-ı Veli dergah evi şeyhi Abdülhamid Baba’nın vefatı üzerine 30 Haziran 1897 tarihinde Hacı Bayram Dergahı şeyhi olmuştur. Şair Sadullah izzet Efendi’nin oğlu şair Mustafa Pertev Efendi tarafından Mehmed Tayyib Efendi’nin doğumu üzerine şu tarih kıtası yazılmış:

Mübarek-bad daim sulb-i Edhem ‘den ki Bayrami
Bi hamd-illah yine bir gonce-i nevaçtı kim ceyyid
Gelib bir müjde-i hatif dedi tarihini Pertev
Cihana hayr ile basdı kadem Tayyib Baba Seyyid( 1272/1855)

Hacı Tayyib Baba, Osmanlı Meclisi Mebusanı’nda 3 ve 4. dev­rede Ankara mebusu olarak bulunmuştur. Tayyib Baba mebusluktan önce de Ankara’nın sosyal yaşamı ile yakından ilgilenmiş, bir çok fahri görevler yapmıştır. Ankara Vilayeti eski Salnamelerinde, Ankara Meclis-i idare-i Vilayeti üyeliği, iskan ve Muhacirin Komisyonu üyeliği. Nakibü’l-eşraf Kaimmakamı, Hamidi Sanayi Mektebi Komisyon Heyeti Reisliği gibi görevlerde bulunduğu kayıtlıdır. Eski Ankara Salnameleri, Hicri I 325 (M. I 907) yılından sonra yayınlanmamıştır. O tarihten ölümüne kadar geçen 13 yıl içinde yalnız 1330-1334 (1914-1918) yıllarında Osmanlı Medisi’nde mebus olduğunu biliyoruz. Şeyh Mehmed Tayyib Efendi’nin kabri Solfasol Köyü mezarlığındadır.

Şeyh Tayyib Efendi vefatına kadar, Ankara Meclisi’ne katılmıştır. 20 Mayıs 1920 tarihinde, 1338 Ramazanı’nın ilk gecesinde sahurdan sonra tövbe ve istiğfarlarla yattığı yatakta ertesi sabah kalp sektesinden vefat etmiştir. O gün, Halil Nihat Bayramoğlu şu beyitleri yazar:

Gurre-i maft-ı siyamda ircii emri gelip
Şeyh Efendi sofra-i cennete bulmuştur makam. (https://www.evliyalar.net/seyh-mehmed-tayyib-baba/)

Hocamız, yaklaşık 165 cm boyunda olup dönemin ilim ehline özgü bir görünüme sahiptir. Başında yeşil bir kavuk, üzerinde yeşil bir cübbe, altında ise beyaz bir entari bulunmaktadır. Belinde yeşil bir kuşak yer almakta; elinde ise sapı kalın, alt kısmı daha ince olan bir asa taşımaktadır. Sakalı üçgen biçiminde ve düzenlidir.

Genel olarak güleç yüzlü ve yumuşak mizaçlı bir kişiliğe sahip olmakla birlikte, ilim söz konusu olduğunda son derece ciddi, disiplinli ve tavizsiz bir tutum sergilemektedir. Bu durumu kendisi, “Hacı Bayram Veli hocamızdan böyle gördük ve böyle öğrendik,” sözleriyle ifade etmektedir.

Hocamızın ağzından şu nasihatlerin aktarıldığı kaynaklarda geçmektedir: “Evladım, şunu iyi bil ki niyet hayır olursa akıbet de hayır olur. İnsan iyilik isterse, iyilik ona nasip olur. Kur’an’da buyurulduğu üzere, “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol.” Bu emre muhalif hareket edersen, zamanla niyetin bozulur.”